اَبِرژِن

ابِرژِن سایش مکانیکی سطوح دندانی توسط عوامل خارجی می‌باشد که به اشکال مختلفی مشاهده می‌شود. این موارد عبارتند از:

سایش طوق دندان که اَبفرَکش‍ِن (Abfraction) نیزنامیده می‌شود، به صورت یک شیار V شکل در لبه‌های سرویکال دندان‌های قدامی و خلفی، خصوصاً کانین‌ها و پره‌مولر‌ها ایجاد می‌شود.

علل متعددی برای چنین ضایعاتی ذکر می‌شود که عبارتند از:

•سایش ناشی از استرس: این مسأله زمانی رخ می‌دهد که مواد اسیدی به سطح دندان تحت تأثیر استرس‌های اٌکلوزالی حمله کنند.

•مسواک زدن به روش افقی: تئوری‌های فوق، امروزه تحت تأثیر نظریهٔ اَبفِرَکشِن قرار گرفته‌اند. در این تئوری گفته می‌شود که خمیدگی دندان در ناحیهٔ طوق تحت تأثیر فشارهای اُکلوزالی موجب تشکیل ترک‌های میکروسکوپی در میناهای قسمت سرویکالی شده که این میناهای ضعیف به مرور کنده می‌شوند و یا در مواد اسیدی حل می‌گردند و طوق دندان گود می‌شود. البته هنوز در تحقیقات علمی چنین مسأله‌ای به اثبات نرسیده است و مشخص نیست که چرا این ضایعات در دندان‌هایی که تحت فشارهای اُکلوزالی نیستند نیز به‌وجود می‌آیند.

•سایش‌های ناشی از عادات: از لحاظ کلینیکی به اشکال مختلف مشاهده می‌شوند که بستگی به عامل به وجود آورندهٔ آنها دارد.شایع‌ترین این عادات عبارتند از گرفتن پیپ و سنجاق در بین دندان‌ها.

•سایش یاتروژنیک (Yatrogenic) عبارت است تراشیدن دندان مقابل برای تصحیح اکلوژن ترمیم‌ها.قابل ذکر است که سطح پرسلنِ گلیز نشده نیز می تواند موجب سایش دندان مقابل شود.